Oedipus op weg naar Thebe ontmoet de Sfinx

home
dBase-search
DEMOCRATIE en/of KAPITALISME
als
stabiliteitslaag in de cultuur als nesteling van emoties
natuurlijke systeem sociale regelsysteem communicatieve
zelfsturingssysteem



1
rechtvaardigheid / gevoel

cost-benefit analyses

2
ik zoek werk

democratie / feedback

3
leven en denken in drie systemen tegelijk
vergeten doe je niets
Maar ... overgang van het ene systeem naar het andere systeem, als je van systeem verandert, houdt in een andere manier van waarnemen, handelen en spreken.

1. Door waar te nemen bouwen we in de loop van ons leven een kennissysteem op dat bescherming biedt voor indrukken van buitenaf. Kennis vertrekt vanuit een natuurlijk systeem en keert in zijn resultaten - via wetenschap, techniek en beleid als logische middelen van het sociale regelsysteem, de communicatieve lus - uiteindelijk weer in dat natuurlijke systeem terug.
Het leerproces van de waarneming is erop gericht zo weinig mogelijk waar te nemen en alleen datgene te zien wat strikt nodig is.
2. In het sociale regelsysteem - dat niet direct is waar te nemen - komt waarheid / causaliteit overeen met rechtvaardigheid: het vermijden van willekeur. Democratie is de formele uitwerking in het sociale regelsysteem van rechtvaardigheid; de industriële dictatuur de formele uitwerking van rentabiliteit. De vraag 'wat is rechtvaardig?' wordt beantwoord in het communicatieve systeem. Het resultaat - dat antwoord - komt via de communicatieve lus weer terug in het sociale regelsysteem.
Lees ook De Groene Amsterdammer: Alain Badiou en Marcel Gauchet over kapitaal en democratie.
3. In het communicatieve systeem wordt je meteen geconfronteerd met de vraag wie je bent en wat je hier komt doen, wil je althans antwoord willen geven op de vraag 'wat rechtvaardig is', hetzij door je verkiesbaar te stellen, hetzij door te kiezen binnen het democratische systeem. Kiezen is een vorm van feedback, een beoordeling achteraf en vooraf aan de hand van waarden die door politici worden uitgedragen via de (sociale) media : een communicatieve lus, waaraan meedoen de politici, de media en de burgers.